Wielu przedsiębiorców decydujących się na prowadzenie działalności w formie spółki zakłada, że taka struktura automatycznie zapewnia pełną ochronę prywatnego majątku. W praktyce sytuacja wygląda jednak znacznie bardziej skomplikowanie. Polskie przepisy przewidują bowiem liczne przypadki, w których odpowiedzialność członka zarządu może obejmować nie tylko majątek samej spółki, ale również prywatny majątek osób nią zarządzających. Dotyczy to przede wszystkim spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostych spółek akcyjnych.
Dla wierzycieli oznacza to możliwość prowadzenia skutecznych działań windykacyjnych nawet wtedy, gdy sama spółka nie posiada już majątku lub egzekucja komornicza okazuje się bezskuteczna. W ostatnich latach wyraźnie wzrosła liczba spraw, w których windykacja dłużnika obejmuje również członków zarządu. Szczególnie widoczne jest to w dużych ośrodkach biznesowych, takich jak Warszawa, gdzie obrót gospodarczy jest ogromny, a przedsiębiorcy coraz częściej korzystają z profesjonalnych usług odzyskiwania należności.
Odpowiedzialność członka zarządu – podstawy prawne
Najważniejszym przepisem regulującym odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki jest art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z jego treścią, jeżeli egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się bezskuteczna, wierzyciel może dochodzić swoich należności bezpośrednio od członków zarządu. W praktyce oznacza to możliwość prowadzenia egzekucji z prywatnego majątku osób zarządzających przedsiębiorstwem.
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że wpisanie spółki do KRS automatycznie eliminuje ryzyko osobistej odpowiedzialności. Tymczasem sądy bardzo często przyznają rację wierzycielom, którzy wykazują, że członkowie zarządu nie podjęli odpowiednich działań w momencie pogarszającej się sytuacji finansowej spółki. Dotyczy to zwłaszcza przypadków, w których zarząd zbyt długo zwlekał ze złożeniem wniosku o upadłość lub restrukturyzację.
Odpowiedzialność członka zarządu ma charakter solidarny. Oznacza to, że wierzyciel może dochodzić całości należności od jednego członka zarządu, kilku członków albo wszystkich jednocześnie. Dopiero później osoby te mogą rozliczać się między sobą.
Proces dochodzenia należności od członków zarządu
Proces dochodzenia należności od członków zarządu rozpoczyna się najczęściej w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazuje się bezskuteczna, a wierzyciel nie ma możliwości odzyskania pieniędzy bezpośrednio od przedsiębiorstwa. W praktyce oznacza to konieczność skierowania działań przeciwko osobom zarządzającym spółką, co szczególnie często dotyczy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.
Odpowiedzialność członka zarządu opiera się przede wszystkim na art. 299 Kodeksu spółek handlowych i pozwala wierzycielowi dochodzić należności z prywatnego majątku członków zarządu, jeżeli wcześniej wykazana została bezskuteczność egzekucji wobec samej spółki. Proces ten wymaga odpowiedniego przygotowania dokumentacji obejmującej m.in. umowy, faktury, wezwania do zapłaty, dokumenty z KRS oraz potwierdzenia prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Profesjonalna windykacja dłużnika coraz częściej obejmuje nie tylko standardowe działania sądowe, ale również analizę majątku członków zarządu, monitoring zmian w strukturze spółki oraz ustalanie powiązań gospodarczych i majątkowych. Bardzo istotny pozostaje także odpowiednio prowadzony kontakt z dłużnikiem, ponieważ w wielu przypadkach negocjacje i działania przedsądowe pozwalają odzyskać należności szybciej niż wieloletni proces sądowy.
Skuteczna windykacja dłużnika wymaga odpowiedniego przygotowania prawnego i strategicznego. W przypadku odpowiedzialności członka zarządu kluczowe znaczenie ma szybkie działanie.
Najczęściej proces wygląda następująco:
- wierzyciel uzyskuje wyrok przeciwko spółce,
- komornik stwierdza bezskuteczność egzekucji,
- rozpoczyna się windykacja wobec członków zarządu,
- wierzyciel kieruje pozew przeciwko osobom zarządzającym spółką.
W praktyce bardzo ważny jest również odpowiednio prowadzony kontakt z dłużnikiem. Wielu członków zarządu decyduje się na negocjacje lub ugodę jeszcze przed skierowaniem sprawy do sądu.
Egzekucja przeciwko członkom zarządu
Po uzyskaniu prawomocnego wyroku wierzyciel może skierować sprawę do komornika. Egzekucja przeciwko członkom zarządu może obejmować:
– rachunki bankowe,
– wynagrodzenie,
– nieruchomości,
– ruchomości,
– udziały w spółkach,
– wierzytelności.
W praktyce skuteczność egzekucji zależy przede wszystkim od szybkości działania oraz wcześniejszej analizy majątku, dlatego warto zlecić kompleksową obsługę Fluence Finance.